‘Chacun son cinéma‘ (To Each His Own Cinema), Cannes film festivalinin 60. yılını anmak amacıyla planlanan bir film projesi. 60. Cannes Film Festivali’nin açılışında gösterilmek üzere tasarlanan proje, 36 yönetmen’in çektiği 33 kısa filmden oluşuyor. Seçilen yönetmenlerin her birinden; ‘sinemaya getirdiği farklı bakış açısını yansıtacak yaklaşık 3 dakikalık bir kısa film’ çekilmesi isteniyor. Bu ricada bulunulan ve bunu memnuniyetle kabul eden yönetmenler arasında Roman Polanski, Gus Van Saant, Theo Angelopoulos, Joel&Ethan Coen, David Lynch gibi, herhangi bir filminin herhangi bir sahnesi izlenildiğinde dahi farkını belli ettirebilecek yönetmenler bulunuyor. Sanırım, 33 kısa filmden oluşan bu filmi baştan sonra izlerken alınacak en büyük zevklerden biri de izlenilen kısa filmin yönetmenini tahmin etmek. Çünkü filmin başında filmin yönetmeninin kim olduğuna dair bir bilgilendirme bulunmuyor. Bu yüzden size hangi yönetmenin hangi kısa filmi çektiği hakkındaki bilgiyi doğrudan vermek istemiyorum. (Çok merak edenler aşağıdaki linkten bakabilirler)

Chacun Son Cinema (to Each Own Cinema)

Yalnızca, Joel ve Ethan Coen’in çektiği kısa filmden bahsetmek istiyorum. Zaten filmin başrol oyuncusu ‘Josh Brolin’ görülünce bu filmin Coen kardeşlere ait olduğunu kolaylıkla tahmin edilebiliyor. ‘World Cinema‘ adlı kısa film, Amerikalı bir çobanın şehirdeki herhangi bir sinemaya gidip bir Türk filmi izlemesini konu alıyor. İzlediği ve çok beğendiği film ise Nuri Bilge Ceylan’ın ‘İklimler‘ filmi. Coen kardeşler filmin değindiği noktayı şöyle anlatıyor. “Mesele elbette bir çobanın böyle bir filmi anlayamayacak olması değil. Mesele, Amerika’da bir çobanın Türk filmi izleyebileceği sinemaların çok az olması. Amerikalı çobanlar Türk filmleri izleyebilseydi ne güzel olurdu.”

Coen kardeşlerin çektiği 3 dakikalık filmi aşağıda izleyebilirsiniz.

20 yönetmen ve aşka 20 farklı bakış açısı: Paris, Je T’aime(2006)… İki Fransız sinemacının ortaya koyduğu konsept ilk olarak Paris için beyazperdeye aktarılmış. Film, Paris’in genelde anlatılan ve gösterilen mekanlarının dışında geçen, aşk temalı 20 kısa filmden oluşmakta. Aralarında Joel ve Ethan Coen, Gus Van Saant, Wes Craven’in olduğu ünlü yönetmenlerle çalışılmış. Her yönetmenin kendi tarzını ortaya koyduğu 5’er dakikalık  kısa filmler arasında en beğendiklerim; Sylvain Chomet, Vincenzo Natali, Oliver Schmitz, Wes Craven ve Coen kardeşlerin yönettiği filmler. Filmlerin oyuncu kadrosunda ise Natalie Portman, Elijah Wood, Willem Dafoe ve Steve Buscemi gibi yıldız oyuncular var. Bu kadar usta ismi bir araya getirmeyi başaran sinemacılar, yaptıkları işle de başarılarını perçinlemiş görünüyolar.

New York… Peki burada aşk nasıl yaşanır? Toronto Film Festivali’nde galası yapılan film ilk olarak 13 şubat 2009’da Amerika’da vizyona girecek. Bu sefer 12 yönetmenin kısa filmlerini izleme fırsatı bulacağız. Fatih Akın ve Brett Ratner’ın yönetmenliklerinin dışında Scarlet Johannson ve Natalie Portman gibi yıldız oyuncuların da yönetmenliğini izleyeceğiz. Bu iki yıldızın filmini gerçekten çok merak ediyorum. Ve unutmadan; Fatih Akın’ın yönetmiş olduğu kısa filmde, ressam rolünde türk sinemasının bana göre en önemli oyuncularından biri olan Uğur Yücel oynadı.

Ve Şanghay… Yapımcılar, filmin 2010 yılında sinemaseverler ile buluşacağını açıklamıştı. Henüz filmin yönetmenleri ve oyuncu kadrosu açıklanmadı fakat Şanghay’ın bütün güzelliklerinin sergileneceğini düşündüğüm filmin başarısından şüphem yok.

Coen Kardeşlerin bu çok eğlenceli ve küçük ayrıntılarla dolu filmi ilk izlediğimde aklıma Dude’un umursamazlığı ve zıt karakterlerin oluşturduğu birliktelikle kazınmıştı (Bu arada Dude da kim diyebilirsiniz. The Dude, filmin baş karakteri Jeffrey Lebowski’nin takma adı. Kendisine Dude denmesini istiyor, o yüzden ben de yazımda kendisinden Dude diye bahsedeceğim). Ama bir kez izlemek yetmez bu filmi dedim ya bir sürü ufak ve ilginç ayrıntı var ve yavaş yavaş farkına varıyorsunuz. Farkettiğim bütün ayrıntıların anlatmak istediğini anlamış değilim ama önemli olan sahneyi durdurmak bir detayı veya bir cümleyi incelemek, düşünmek ve bence bu izleyeni çok eğlendiren bir diğer unsur.

.

Film, Coen kardeşlerin diğer filmlerinde olduğu gibi karmaşık bir olay örgüsüne sahip. Olaylar geliştikçe The Dude kendini içinden çıkılmaz bir durumda buluyor. Ama Dude o kadar rahat ki inanın onun gibi olduğunda insanın üstesinden gelemeyeceği olay yok. Aslında Dude bana hiç yabancı gelmedi. Filmde 1. Körfez Savaşı gelişmelerine ve tv deki konuşmalara verdiği tepkiye bakınca aslında her birimizin çok benzer tepkiler verdiğini gördüm acı bir şekilde. Etrafımızdaki ölümlere, savaşlara verdiğimiz tepki tepkisizlik olmuş. Tüm hayatı bir bowling salonundan ve iki dosttan ibaret insanlar da yabancı gelmiyor izlerken. Hayatlarımızın, üzerinde biraz oynama yapılmış hali gibi. Kafeler, okey/bilardo salonları, bowling salonu olmuş sadece. Ama bu sıradanlık onların karakterlerindeki renkliliğe bir zarar verememiş. The dude ‘68 kuşağından gelmiş olmanın etkilerini atamamış aslında. Hippi tavrı her hareketinde kendini belli ediyor. Kendisi bu özelliğinden dolayı barış yanlısı. En yakın dostu Walter (John Goodman) ise bir vietnam gazisi ve bu ikilinin diyalogları filmin en keyifli unsurlarından biri. Tabi bu ikiliye dostları Donny’yi (Steve Buscemi) de katabiliriz her ne kadar kendisine pek söz hakkı düşmese de… Komik unsurlardan biri de Uli Kunkel (Peter Stormare) önderliğindeki nihilistler. Komik dediğime bakmayın aslında çok tehlikeliler. Bu filmden sonra Jeff Bridges’ı ilgiyle izlemeye başladım ve sevdiğim oyunculardan biri oldu. John Goodman, Steve Buscemi ve John Turturro ise zaten kötü bir filmi bile izlenebilir kılan oyuncular. Bir de bunların Jeff Bridges’ın efsanevi performansı ve Coen Kardeşlerle bir araya geldiğini düşünün. Sonra da gidip izleyin. İyi eğlenceler…